کمیته ثبت پرندگان ایران Iran Bird Records Committee

گردآوری، ساماندهی و انتشار ثبت گونه های جدید و پرندگان کمیاب ایران To collate, ratify and publish bird records on Iranian rarities

کمیته ثبت پرندگان ایران Iran Bird Records Committee

گردآوری، ساماندهی و انتشار ثبت گونه های جدید و پرندگان کمیاب ایران To collate, ratify and publish bird records on Iranian rarities

طبقه بندی موضوعی
بایگانی

۵۵ مطلب در اسفند ۱۴۰۳ ثبت شده است

ثبت رفتار آشیانه سازی کورکور سرسفید (برهمایی) در اسفند 1403

Record of nesting of Brahminy Kite in Gowater in March 2025

 

نوع رفتار: آشیانه‌سازی

نام گونه: کورکور سرسفید (برهمایی) Haliatur indus

مکان: خلیج گواتر

استان: سیستان و بلوچستان

زمان پایش: 12 اسفند 1403

پایشگران: عمر رازنهان و فرحان رازنهان

Type of behaviour: Nesting

Species: Brahminy Kite Haliatur indus

Place of observation: Gowater bay

Province: Sistan va Baluchestan

Dates of observation: 2 March 2025

Observers: Omar Razenhan, Farahan Razenhan

Reporter: Keramat Hafezi

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۸ اسفند ۰۳ ، ۱۳:۰۲
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت رفتار جفتگیری کورکور سرسفید (برهمایی) در بهمن 1403

Record of mating of Brahminy Kite in Gowater in January 2025

 

نوع رفتار: جفتگیری

نام گونه: کورکور سرسفید (برهمایی) Haliatur indus

مکان پایش: خلیج گواتر

استان: سیستان و بلوچستان

زمان پایش: 8 بهمن 1403

پایشگران: سیده مهشید حسینی، علی امیری، سید محمود حسینی و امین زاهدی

Type of behaviour: Mating

Species: Brahminy Kite Haliatur indus

Place of observation: Gowater bay

Province: Sistan va Baluchestan

Dates of observation: 27 January 2025

Observers: Seyedeh Mahshid Hosseini, Ali Amiri, Seyed Mahmoud Hosseini & Amin Zahedi

i

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۸ اسفند ۰۳ ، ۱۲:۵۳
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت اکراس آفریقایی در هورالعظیم در اسفند 1403

Record of African Sacred Ibis in Hour-al-Azim in March 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: اکراس آفریقایی Threskiornis aethiopicus

شمار پرنده: 2 فرد

مکان پایش: تالاب هورالعظیم

استان: خوزستان

زمان پایش: 24 اسفند 1403

پایشگران: فرنوش فرهادی، رضا نیک‌فلک و شایان بهبهانی

Species: African Sacred Ibis Threskiornis aethiopicus

No. of individuals: 2 individuals

Place of observation: Hour-al-Azim

Province: Khuzestan

Dates of observation: 14 March 2025

Observers: Farnush Farhadi, Reza Nikfalak & Shayan Behbahani

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۸ اسفند ۰۳ ، ۱۲:۳۶
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت قمری دم دراز در رودبار جنوب در اسفند 1403

Record of Namaqua Dove in Rudbar-e Jonub in March 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: قمری دم‌دراز Oena capensis

شمار پرنده: یک نر و یک ماده

محل پایش: رودبار جنوب

استان: کرمان

زمان پایش: 21 اسفند 1403

پایشگر: آقایان یونس خواجویی و محمد فلاح‌نژاد

Species: Namaqua Dove Oena capensis

No. of individuals: one male, one female

Place of observation: Rudbar-e Jonub

Province: Kerman

Dates of observations: 11 March 2025

Observers: Yunos Khajuei & Mohammad Fallahnezhad

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۸ اسفند ۰۳ ، ۱۲:۳۱
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت خروس کلی اجتماعی در رودبار جنوب در بهمن 1403

Record of Sociable Lapwing in Rudbar-e Jonub in March 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: خروس‌کُلی اجتماعی (ابروسفید) Vanellus gregarius

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: رودبار جنوب

استان: کرمان

زمان پایش: 21 اسفند 1403

پایشگران: آقای محمد فلاح‌نژاد و یونس خواجویی

گزارشگران: آقایان کرامت حافظی

Species: Sociable Lapwing Vanellus gregarius

No. of individuals: one individual

Place of observation: Rudbar-e Jonub

Province: Kerman

Dates of observations: 11 March 2025

Observers: Mohammad Fallahnezhad & Yunos Khajouei

Reporter: Keramat Hafezi

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۸ اسفند ۰۳ ، ۱۲:۲۴
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت طاووسک سینه سفید در نوبندیان در اسفند 1403

Record of White-breasted Waterhen in Nobandian in March 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: طاووسک سینه‌سفید Amauronis phoenicurus

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: نوبندیان

استان: سیستان و بلوچستان

زمان پایش: 18 اسفند 1403

پایشگران: آقای محمد فلاح‌نژاد

Species: White-breasted Waterhen Amauronis phoenicurus

No. of individuals: one individual

Place of observation: Nobandian

Province: Sistan va Baluchestan

Dates of observations: 8 March 2025

Observers: Mohammad Fallahnezhad

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۸ اسفند ۰۳ ، ۱۲:۱۶
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت عقاب شاهی در سرخس در اسفند 1403

Record of Eastern Imperial Eagle in Sarakhs in March 2025

 

چکیدۀ این ثبت

اهمیت گونه: فهرست سرخ جهانی (آسیب‌پذیر)

نام گونه: عقاب شاهی Aquila heliaca

شمار پرنده: یک نابالغ

مکان پایش: منطقۀ شکارممنوع نوارمرزی، سرخس

استان: خراسان رضوی

زمان پایش: 17 اسفند 1403

پایشگران: بانو حمیده دلیری و آقاین حسین محمودیان و کامیار کارگر

Type of important species: IUCN Redlist (Vulnerable)

Species: Eastern Imperial Eagle Aquila heliaca

No. of individuals: one juvenile

Place of observation: NavarMarzi No Hunting Area, Sarakhs

Province: Khorasan-e Razavi

Period of observations: 7 March 2025

Observers: Hamideh Daliri, Hossein Mahmoudian, Kamyar Kargar

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۸ اسفند ۰۳ ، ۱۲:۰۵
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت عقاب شاهی در شهر تهران در اسفند 1403

Record of Eastern Imperial Eagle in Tehran city in February 2025

 

چکیدۀ این ثبت

اهمیت گونه: فهرست سرخ جهانی (آسیب‌پذیر)

نام گونه: عقاب شاهی Aquila heliaca

شمار پرنده: یک بالغ و یک نابالغ

مکان پایش: شهرک شهید محلاتی، تهران

استان: تهران

زمان پایش: 8 اسفند 1403

پایشگران: آقای سعید نصرتی

Type of important species: IUCN Redlist (Vulnerable)

Species: Eastern Imperial Eagle Aquila heliaca

No. of individuals: one adult and one juvenile

Place of observation: Shahid Mahallati minicity, Tehran

Province: Tehran

Period of observations: 26 February 2025

Observers: Saeed Nosrati

 

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۸ اسفند ۰۳ ، ۱۱:۵۶
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت بوف ماهی خوار در سد دز در اسفند 1403

Record of Brown Fish Owl in Dez dam in February 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: بوف ماهی‌خوار Ketupa zeylonensis

شمار پرنده: 3 فرد

محل پایش: سد دز، درفول

استان: خوزستان

زمان پایش: 5 اسفند 1403

پایشگران: آقای محمد فلاح‌نژاد

Species: Brown Fish Owl Ketupa zeylonensis

No. of individuals: 3 individuals

Place of observation: Dez dam, Dezful

Province: Khuzestan

Date of observation: 23 February 2025

Observers: Mohamamd Fallahnezhad

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۸ اسفند ۰۳ ، ۱۱:۵۰
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت ناهنجاری‌ها در پرندگان ایران

Records of abnormalities in Iranian birds

ثبت عقاب صحرایی با سفیدگرایی در قم در مهر 1402

Record of Steppe Eagle with leucism in Qom in October 2023

 

چکیده این ثبت:

نام گونه: عقاب صحرایی Aquila nipalensis

نوع ناهنجاری: سفیدگرایی

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: محل دفن پسماند البرز، قم

استان: قم

زمان پایش: 14 مهر 1402

پایشگران: آقای محمد محمدرحیمی

Species: Steppe Eagle Aquila nipalensis

Type of aberration: Leucism

No. of individuals: One Individual

Place of observation: Alborz dump site, Qom

Province: Qom

Date of observation: 6 October 2023

Observers: Mohammad MohammadRahimi

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۸ اسفند ۰۳ ، ۱۱:۳۱
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

اصلاح پسوند نام سارگپه‌های عسل‌خوار به عسلی

Revision of Persian name of Honey Buzzards

 

همان طور که می‌دانیم به دلیل وجود گونه‌ای به نام Forest Buzzard و نام علمی Buteo trizonatus در پرندگان جهان، نام دو گونه Honey buzzard که در گذشته «جنگلی» نامیده می‌شدند، برای هماهنگی بیشتر به سارگپۀ «عسل‌خوار» تغییر یافتند. این تغییر به دلیل کاربرد واژۀ «عسل‌خوار» در نخستین نام‌گذاری این گونه‌ها، یعنی فهرست پیشنهادی پرندگان ایران (جرویس رید 1337)، و نیز ترجیح واژۀ «عسل‌خوار» بر واژۀ «عسلی» توسط رای‌دهندگان کمیتۀ ثبت پرندگان ایران در دی 1400 بوده است.

 

به هر روی، پس از اعلام اولویت نام «عسل‌خوار» برای این دو گونه، برخی پرنده‌نگرهای عزیز برای کاربرد این واژه، انتقاد حفاظتی را مطرح کردند که کاربرد واژۀ «عسل‌خوار» ممکن است در جامعۀ زنبورداران و جوامع محلی ایجاد حساسیت کند.

 

بر این اساس، می‌توان با کوتاه‌تر کردن نسبت و پسوند آن به شکل «عسلی» در رفع این حساسیت اقدام کرد. همچنین این تغییر با واژۀ انگلیسی آن نیز بیشتر همخوانی دارند، چرا که در نام انگلیسی آن واژۀ خوردن نیامده است. در عین حال، با جایگزینی واژۀ "عسل‌خوار" با واژۀ "عسلی"، امکان جایگزینی سریع‌تر واژۀ دوهجایی پیشین «جنگلی» با «عسلی» نیز بهتر فراهم خواهد شد.

 

بدین ترتیب، ازین پس نام فارسی این دو گونه به شکل زیر نوشته خواهد شد.

«سارگپۀ عسلی (سارگپۀ جنگلی) اروپایی»

«سارگپۀ عسلی (سارگپۀ جنگلی) تاجدار»

 

*****

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۷ اسفند ۰۳ ، ۱۳:۴۷
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت سیمین نوک (سهره ریز) هندی در میمند در اسفند 1403

Record of Indian Silverbill in Meymand in March 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: سیمین‌نوک (سهره ریز) هندی Euodice malabarica

شمار پرنده: 5 فرد

مکان پایش: میمند

استان: فارس

زمان پایش: 25 اسفند 1403

پایشگران: آقای سلمان حمیدی

Species: Indian Silverbill Euodice malabarica

No. of individuals: 5 individuals

Place of observation: Meymand

Province: Fars

Dates of observation: 15 March 2025

Observers: Salman Hamidi

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۶ اسفند ۰۳ ، ۱۲:۵۰
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت سسک چیف چاف کوهستان در داراب در اسفند 1403

Record of Mountain Chiffchaff in Darab in March 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: سسک چیف‌چاف کوهستان Phylloscopus sindianus

شمار پرنده: یک فرد

مکان پایش: روستای منصوریه، داراب

استان: فارس

زمان پایش: 10 اسفند 1403

پایشگران: آقای پوریا پورشهید

شناسایی‌کنندگان: محسن ملاح، هومن درودی، سعید نصرتی، کرامت حافظی و ابوالقاسم خالقی‌زاده

یادداشت: نخستین ثبت این گونه برای استان فارس

Species: Mountain Chiffchaff Phylloscopus sindianus

No. of individuals: one individual

Place of observation: Mansourieh village, Darab

Province: Fars

Date of observation: 28 February 2025

Observers: Pooria Poorshahid

Identified by: Mohsen Mallah, Houman Doroudi, Saeed Nosrati, Keramat Hafezi & Abolghasem Khaleghizadeh

Remarks: The first record of this species for Fars province

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۶ اسفند ۰۳ ، ۱۱:۲۶
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان نایاب ایران

All records of rare birds of Iran

دومین رکورد کشوری پیپت خاوری در عسلویه در اسفند 1403

Second national record of Blyth’s Pipit in Asaluyeh in February 2025

 

چکیده این ثبت:

نام گونه: پیپت خاوری Anthus godlewskii

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: عسلویه

استان: بوشهر

زمان پایش: 2-5 اسفند 1403

پایشگران: بانو سپیده مورچگانی و آقای سیدمهدی نقیبی

شناسایی‌کنندگان: سپیده مورچگانی، سیدمهدی نقیبی، عبدالرحمن السرحان، پراساد گنپول، علی موسوی، هومن درودی، علی مهدوی، درنا مجاب، ابوالقاسم خالقی‌زاده، محسن ملاح و شاهو دربندی

یادداشت: دومین رکورد این گونه برای ایران و استان بوشهر. از کلیدهای شناسایی این گونه، تیرگی تُک منقار، فرونوک صورتی روشن، نوارابروی روشن و پهن، راه‌راه نازک و لبۀ ابروی تیره، راه‌راه تیره و روشن متضاد در پشت، لکه‌های تیره چهارگوش در پوشپرهای میانی با لبه سفید پهن، لبه پوشپرهای بزرگ و شاهپرسومی‌ها تقریبا سفید، پاها صورتی، ناخن عقبی دراز

Species: Blyth’s Pipit Anthus godlewskii

No. of individuals: one individual

Place of observation: Asaluyeh

Province: Bushehr

Date of observation: 20-23 February 2025

Observers: Sepideh Mourchegani & Seyed Mahdi Naghibi

Identified by: Sepideh Mourchegani, Seyed Mahdi Naghibi, Abdulrahman Al-Sirhan, Prasad Ganpule, Ali Mousavi, Houman Doroudi, Ali Mahdavi, Dorna Mojab, Abolghasem Khaleghizadeh, Mohsen Mallah & Shahoo Darbandi

Remarks: The second record of this species for Iran and Bushehr province.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۶ اسفند ۰۳ ، ۱۱:۰۳
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت عقاب شاهی در قم در اسفند 1403

Record of Eastern Imperial Eagle in Qom in March 2025

 

چکیدۀ این ثبت

اهمیت گونه: فهرست سرخ جهانی (آسیب‌پذیر)

نام گونه: عقاب شاهی Aquila heliaca

شمار پرنده: 4 فرد

مکان پایش: سایت البرز، قم

استان: قم

زمان پایش: 17 اسفند 1403

پایشگران: آقایان سعید نصرتی و علی اکبری

Type of important species: IUCN Redlist (Vulnerable)

Species: Eastern Imperial Eagle Aquila heliaca

No. of individuals: 4 individuals

Place of observation: Alborz site, Qom

Province: Qom

Period of observations: 7 March 2025

Observers: Saeed Nosrati & Ali Akbari

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۶ اسفند ۰۳ ، ۱۰:۰۰
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت عقاب شاهی در همدان در اسفند 1403

Record of Eastern Imperial Eagle in Hamedan in late February 2025

 

چکیدۀ این ثبت

اهمیت گونه: فهرست سرخ جهانی (آسیب‌پذیر)

نام گونه: عقاب شاهی Aquila heliaca

شمار پرنده: 8 فرد

محل پایش: همدان

استان: همدان

زمان پایش: 10 اسفند 1400

پایشگران: آقای علی ثقفی

Type of important species: IUCN Redlist (Vulnerable)

Species: Eastern Imperial Eagle Aquila heliaca

No. of individuals: 8 individuals

Place of observation: Hamedan

Province: Hamedan

Period of observations: 28 February 2025

Observers: Ali Saghafi

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۶ اسفند ۰۳ ، ۰۹:۵۲
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت خروس کلی اجتماعی در فاریاب در اسفند 1403

Record of Sociable Lapwing in Faryab in February 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: خروس‌کُلی اجتماعی (ابروسفید) Vanellus gregarius

شمار پرنده: 2 فرد

محل پایش: فاریاب

استان: کرمان

زمان پایش: 6 اسفند 1403

پایشگران: آقای ایرج پوراحمد‌

گزارشگران: یونس خواجویی و کرامت حافظی

Species: Sociable Lapwing Vanellus gregarius

No. of individuals: 2 individuals

Place of observation: Faryab

Province: Kerman

Dates of observations: 24 February 2025

Observers: Iraj Pourahmad

Reporters: Yunos Khajuei & Keramat Hafezi

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۵ اسفند ۰۳ ، ۱۳:۵۹
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت سلیم سینه بلوطی در هندیجان در اسفند 1403

Record of Caspian Plover in Hendijan in March 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: سلیم سینه‌بلوطی Charadrius asiaticus

شمار پرنده: 12 فرد

مکان پایش: هندیجان

استان: خوزستان

زمان پایش: 22 اسفند 1403

پایشگران: آقای احمد محمدی

Species: Caspian Plover Charadrius asiaticus

No. of individuals: 12 individuals

Place of observation: Hendijan

Province: Khuzestan

Dates of observation: 12 March 2025

Observers: Ahmad Mohammadi

 

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۵ اسفند ۰۳ ، ۱۳:۵۵
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

برگزیدن نام فارسی برای Common Hawk-Cuckoo

Persian name of Common Hawk-Cuckoo

 

در روزهای گذشته، یک رکورد از گونۀ Common Hawk-Cuckoo با نام علمی Hierococcyx varius از چابهار دریافت و پذیرفته شده است.

 

برای گزینش نام معادل فارسی برای نام عمومی Hawk-Cuckoo که تاکنون در ایران ثبت نشده بود، با توجه به اینکه این نام ترکیبی از نام دو پرنده ولی این گونه از تیرۀ کوکویان (Cuculidae) است، در نام ترکیبی فارسی، نام کوکو در اولویت قرار گرفت. همچنین برای گزینش نام فارسی معادل برای Hawk، از نام رایج و گستردۀ «باز» که دارای گونه‌های زیادی است، بهره‌گیری شد.

 

بر این اساس،نام فارسی این گونه در فهرست‌های پرندگان ایران به شکل زیر نوشته خواهد شد.

 

کوکو-باز معمولی

Common Hawk-Cuckoo

Hierococcyx varius

 

*****

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۱ اسفند ۰۳ ، ۱۸:۲۹
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان نایاب ایران

All records of rare birds of Iran

نخستین رکورد کشوری کوکو-باز معمولی در چهابهار در بهمن 1403

First national record of Common Hawk-Cuckoo in Chabahar in February 2025

 

چکیده این ثبت:

نام گونه: کوکو-باز معمولی Hierococcyx varius

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: چابهار

استان: سیستان و بلوچستان

زمان پایش: 29 بهمن 1403

پایشگران: آقای پدرام خلیلی

شناسایی‌کنندگان: گراهام والبریج، پدرام خلیلی، ابوالقاسم خالقی‌زاده، کرامت حافظی، درنا مجاب، علی موسوی و هومن درودی

یادداشت: نخستین رکورد این گونه برای ایران و استان سیستان و بلوچستان

Species: Common Hawk-Cuckoo Hierococcyx varius

No. of individuals: one individual

Place of observation: Chabahar

Province: Sistan va Baluchestan

Date of observation: 17 February 2025

Observers: Pedram Khalili

Identified by: Grahame Walbridge, Pedram Khalili, Abolghasem Khaleghizadeh, Keramat Hafezi, Dorna Mojab, Ali Mousavi & Houman Doroudi

Remarks: The first record of this species for Iran and Sistan va Baluchestan province.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۱ اسفند ۰۳ ، ۱۵:۵۳
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

افزودن نام دوم «رنگ پریده» برای «بادخورک دودی»

Adding second Persian name of Pallid Swift

 

در راستای سیاست رفع تعارض نام‌های فارسی برای پرندگان ایران و جهان، یکی از موارد برجای مانده، «بادخورک دودی» با نام انگلیسی Pallid Swift و نام علمی Apus pallidus است که همواره با همین نام بوده است، اما در جهان، گونۀ بادخورک دیگری وجود دارد که نام انگلیسی آن Sooty Swift  و نام علمی آن Cypseloides fumigatus است. با توجه به اینکه هم واژۀ انگلیسی Sooty و هم واژۀ لاتین fumiga به معنی دودی هستند، ناچاریم برای رفع تعارض نام فارسی این دو گونه راه حلی در نظر بگیریم.

 

برای گزینش واژۀ فارسی جایگزین، سه گزینۀ «کمرنگ»، «رنگ‌پریده» و «روشن» در نظر گرفته شد اما واژۀ «روشن» را می‌توان برای واژۀ انگلیسی Light در نام‌گذاری‌های پرندگان جهان مناسب‌تر دانست (مانند Light-mantled albatross، Light-crowned spinetail و Light-vented Bulbul). بنابر این، واژۀ روشن از ادامۀ بررسی حذف شد.

 

بر اساس نام‌های رایج پرندگان ایران که در گذشته به کار رفته‌اند، واژۀ فارسی «کمرنگ» معادل Pale برگزیده شده بود، مانند «چلچلۀ رودخانه‌ای کمرنگ» (برای Pale Sand Martin) و «چلچلۀ کوهی کمرنگ» (نام دوم Pale Crag Martin). واژۀ انگلیسی Pallid نیز در پرندگان ایران به کار رفته است: یک گونه بادخورک (Pallid Swift)، مرغ حق جنوبی (Pallid Scops Owl) و «سنقر سفید» (Pallid Harrier) اما در هیچ‌یک از این نام‌ها، تاکنون برای واژۀ Pallid، معادل فارسی پیشنهاد نشده بود. با توجه، به کاربرد واژۀ «کمرنگ» برای Pale، اکنون می‌توان واژۀ «رنگ‌پریده» را معادل مستقلی برای Pallid برگزید (اگرچه این واژه چهارهجایی ولی واژۀ «کمرنگ» دوهجایی است).

 

بر اساس توضیح‌های بالا، برای جایگزینی نام «بادخورک دودی» در گونه‌ای که در ایران زیست می‌کند (با نام انگلیسی Pallid Swift و نام علمی Apus pallidus) که واژۀ Pallid هم در نام انگلیسی و هم در نام علمی آن به کار رفته است، دو پیشنهاد «بادخورک رنگ‌پریده (دودی)» و « بادخورک کمرنگ (دودی)» به رای گذاشته شد. همچنین، به دلیل رواج نام پیشین، آن را درون پرانتز قرار دادیم.

 

به هر روی، پس از رای‌گیری اجماع کافی برای در اولویت قرار گرفتن یکی از این دو پیشنهاد مطرح شده، به وجود نیامد ولی نام بادخورک رنگ‌پریده به دلیل رای بیشتر به عنوان نام دوم این گونه برگزیده شد که در دورن پرانتز خواهد آمد. بنابر این، ازین پس، نام این گونه به شکل زیر نوشته خواهد شد:

 

بادخورک دودی (رنگ‌پریده)

Pallid Swift

Apus pallidus

 

-----

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۱ اسفند ۰۳ ، ۱۵:۳۲
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت عقاب شاهی در گنبد در بهمن 1403

Record of Eastern Imperial Eagle in Gonbad in February 2025

 

چکیدۀ این ثبت

اهمیت گونه: فهرست سرخ جهانی (آسیب‌پذیر)

نام گونه: عقاب شاهی Aquila heliaca

شمار پرنده: 5 بالغ و 6 نابالغ

محل پایش: جادۀ نفت، گنبد

استان: گلستان

زمان پایش: 16 بهمن 1403

پایشگران: آقای محمدقربان کنعانی

Type of important species: IUCN Redlist (Vulnerable)

Species: Eastern Imperial Eagle Aquila heliaca

No. of individuals: 5 adults and 6 juveniles

Place of observation: Naft road, Gonbad

Province: Golestan

Period of observations: 4 February 2025

Observers: Mohammad-Ghorban Kanani

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۱ اسفند ۰۳ ، ۱۴:۰۳
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت بلبل زیردم سرخ در دشتیاری در مهر 1403

Record of Red-vented Bulbul in Dashtiari in October 2024

 

چکیدۀ این ثبت:

نام گونه: بلبل زیردم‌سرخ Pycnonotus cafer

شمار پرنده: یک فرد

مکان پایش: دشتیاری

استان: سیستان و بلوچستان

زمان پایش: 13 مهر 1403

پایشگران: آقای پدرام خلیلی

یادداشت: با توجه به گزارش جوجه‌آوری این گونه در بهار 1401 و ثبت جوجه‌آوری آن در بهار 1402، این گونه در فهرست اصلی گونه‌های پرندگان استان سیستان و بلوچستان قرار دارد.

Species: Red-vented Bulbul Pycnonotus cafer

No. of individual: one individual

Place of observation: Dashtiari

Province: Sistan va Baluchestan

Date of observation: 4 October 2024

Observers: Pedram Khalili

Notes: Since receiving a breeding report in spring 2022 and a breeding record in spring 2023, this species was added to the main list of bird species of Sistan va Baluchestan.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۱ اسفند ۰۳ ، ۱۳:۰۹
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت کبوتردریایی ایرانی در بندر لنگه در تیر 1403

Record of Persian Shearwater in Bandar Lengeh in July 2024

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: کبوتردریایی ایرانی Puffinus persicus

شمار پرنده: 2 فرد

مکان پایش: بندر لنگه

استان: هرمزگان

زمان پایش: 19 تیر 1403

پایشگران: آقای پدرام خلیلی

Species: Persian Shearwater Puffinus persicus

No. of individuals: 2 individuals

Place of observation: Bandar Lengeh

Province: Hormozgan

Date of observation: 9 July 2024

Observers: Pedram Khalili

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۱ اسفند ۰۳ ، ۱۲:۳۱
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت باکلان گلوسیاه در بندر لنگه در تیر 1403

Record of Socotra Cormorant in Bandar Lengeh in July 2024

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: باکلان گلوسیاه Phalacrocorax nigrogularis

شمار پرنده: 20 فرد

مکان پایش: بندر لنگه

استان: هرمزگان

زمان پایش: 17 تیر 1403

پایشگران: آقای پدرام خلیلی

Species: Socotra Cormorant Phalacrocorax nigrogularis

No. of individuals: one individual

Place of observation: Bandar Lengeh

Province: Hormozgan

Dates of observation: 7 July 2024

Observers: Pedram Khalili

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۲۱ اسفند ۰۳ ، ۱۲:۲۱
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان نایاب ایران

All records of rare birds of Iran

چهارمین رکورد کشوری از چلچله گلوخاکستری در لیپار در بهمن 1403

Fourth national record of Grey-throated Martin in Lipar in January 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: چلچله گلوخاکستری Riparia chinensis

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: دریاچه لیپار

استان: سیستان و بلوچستان

زمان پایش:  8 بهمن 1403

پایشگران: سیده مهشید حسینی و علی امیری

شناسایی‌کنندگان: ابوالقاسم خالقی‌زاده، کرامت حافظی، درنا مجاب، شاهو دربندی، هومن درودی و مانوئل شوایتزر

یادداشت: چهارمین رکورد این گونه برای ایران و نخستین رکورد برای استان سیستان و بلوچستان

Species: Grey-throated Martin Riparia chinensis

No. of individuals: one individual

Place of observation: Lipar lake

Province: Sistan va Baluchestan

Dates of observation: 27 January 2025

Observers: Seyedeh Mahshid Hosseini & Ali Amiri

Identified by: Abolghasem Khaleghizadeh, Keramat Hafezi, Dorna Mojab, Shahoo Darbandi, Houman Doroudi & Manuel Schweizer

Remarks: The fourth record of this species from Iran and the first for Sistan va Baluchestan province

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۶ اسفند ۰۳ ، ۱۱:۰۵
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان نایاب ایران

All records of rare birds of Iran

پنجمین رکورد کشوری از چلچله گلوخاکستری در لیپار در بهمن 1403

Fifth national record of Grey-throated Martin in Garmbit in January 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: چلچله گلوخاکستری Riparia chinensis

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: روستای گرم بیت، دشتیاری

استان: سیستان و بلوچستان

زمان پایش:  10 بهمن 1403

پایشگران: سیده مهشید حسینی و علی امیری

شناسایی‌کنندگان: ابوالقاسم خالقی‌زاده، هومن درودی، شاهو دربندی، درنا مجاب و مانوئل شوایتزر

یادداشت: پنجمین رکورد این گونه برای ایران و دومین رکورد برای استان سیستان و بلوچستان

Species: Grey-throated Martin Riparia chinensis

No. of individuals: one individual

Place of observation: Garmbit village, Dashtiari

Province: Sistan va Baluchestan

Dates of observation: 29 January 2025

Observers: Seyedeh Mahshid Hosseini & Ali Amiri

Identified by: Abolghasem Khaleghizadeh, Houman Doroudi, Shahoo Darbandi, Dorna Mojab & Manuel Schweizer

Remarks: The fifth record of this species from Iran and the second for Sistan va Baluchestan province

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۵ اسفند ۰۳ ، ۱۴:۱۴
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت ناهنجاری‌ها در پرندگان ایران

Records of abnormalities in Iranian birds

ثبت گنجشک خانگی با سفیدگرایی در سرخس در خرداد 1403

Record of House Sparrow with leucism in Sarakhs in May 2024

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: گنجشک خانگی Passer domesticus

نوع ناهنجاری: سفیدگرایی

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: سرخس

استان: خراسان رضوی

زمان پایش: 9 خرداد 1403

پایشگران: بانو حمیده دلیری

گزارشگر: بانو درنا مجاب

Species: House Sparrow Passer domesticus

Type of aberration: leucism

No. of individuals: One individual

Place of observation: Sarakhs

Province: Khorasan-e Razavi

Date of observation: 29 May 2024

Observers: Hamideh Daliri

Reporter: Dorna Mojab

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۵ اسفند ۰۳ ، ۱۲:۲۹
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای زیرگونه‌های مهم ایران

All records of important subspecies of Iran

ثبت غراب پنجابی در پسابندر در بهمن 1403

Record of Punjab Raven in Pasabandar in February 2025 

 

چکیدۀ این ثبت:

نام زیرگونه: غراب پنجابی Corvus corax laurencei

شمار پرنده: 7 فرد

مکان پایش: پسابندر، چابهار

استان: سیستان و بلوچستان

زمان پایش: 18 بهمن 1403

پایشگران: آقایان حمید مهرپرور و محمد فلاح‌نژاد

شناسایی‌کنندگان: درنا مجاب، کرامت حافظی، پراساد گنپول، مائولیک وارو، جایادوان پراوین و هرکیرات سانگها

یادداشت: نخستین رکورد این زیرگونه از ایران و و نخستین رکورد گونۀ غراب سیاه (معمولی) و زیرگونۀ پنجابی برای استان سیستان و بلوچستان

Subspecies: Punjab Raven Corvus corax laurencei

No. of individuals: 7 individuals

Place of observation: Pasabandar, Chabahar

Province: Sistan va Baluchestan

Dates of observation: 6 February 2025

Observers: Hamid Mehrparvar & Mohammad Fallahnezhad

Identified by: Dorna Mojab, Keramat Hafezi, Prasad Ganpule, Maulik Varu, Jayadevan Praveen & Harkirat Sangha

Notes: The first record of this subspecies from Iran and the first record of Common Raven and its subspecies Punjab Raven for Sistan va Baluchestan province

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۴ اسفند ۰۳ ، ۱۳:۵۷
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان نایاب ایران

All records of rare birds of Iran

سومین رکورد کشوری پری شاهرخ چینی در بندر عباس در اسفند 1403

Third national record of Black-naped Oriole in Bandar Abbas in February 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: پری‌شاهرخ چینی Oriolus chinensis

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: پارک جهاد، بندرعباس

استان: هرمزگان

زمان پایش: 3 اسفند 1403

پایشگران: سمیرا سلیمانی، حنا قدیری، علی علی‌اسلام، میثم قاسمی و امیر مدیری

شناسایی‌کنندگان: پراساد گانپول، کرامت حافظی و ابوالقاسم خالقی‌زاده

یادداشت: سومین رکورد این گونه برای ایران و استان هرمزگان

Species: Black-naped Oriole Oriolus chinensis

Place of observation: Jahad park, Bandar Abbas

Province: Hormozgan

No. of individuals: one individual

Date of observation: 21 February 2025

Observers: Samira Soleimani, Hana Qadiri, Ali AliEslam, Meysam Ghasemi & Amir Modiri

Identified by: Prasad Ganpule, Keramat Hafezi & Abolghasem Khaleghizadeh

Remarks: The third record of this species for Iran and Hormozgan province

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۴ اسفند ۰۳ ، ۱۲:۴۰
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت سسک شالیزار در گنبد در شهریور 1403

Record of Paddyfield Warbler in Gonbad in August 2024

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: سسک شالیزار Acrocephalus agricola

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: گنبد

استان: گلستان

زمان پایش: 2 شهریور 1403

پایشگران: آقای پدرام خلیلی

یادداشت: نخستین ثبت این گونه برای استان گلستان

Species: Paddyfield Warbler Acrocephalus agricola

No. of individuals: one individuals

Place of observation: Gonbad

Province: Golestan

Dates of observations: 22 August 2024

Observers: Pedram Khlili

Notes: The first record of this species for Golestan province

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۴ اسفند ۰۳ ، ۰۸:۰۲
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ادغام سردۀ گاوچرانکها در سردۀ حواصیلها

Merging the genus Bubulcus into Ardea

 

در ایران دو گونه گاوچرانک زیست می‌کنند که در گذشته در سردۀ Bubulcus جای داشتند. اکنون پس از بررسی‌های آرایه‌شناختی، سردۀ پیشین در سردۀ Ardea ادغام شده است (Hruska et al. 2023، Chesser et al. 2024). این تغییر از نیمه دوم سال 2024 در دو فهرست اصلی پرندگان جهان (IOC و Clements/eBird) مورد پذیرش قرار گرفته است.

 

بنابر این، از این پس در فهرست پرندگان ایران نیز نام تغییریافتۀ این سرده پیروی و به شکل زیر نوشته خواهند شد. همچنین توجه فرمایید که پسوند نام گونه برای گاوچرانک آسیایی (شرقی) بر اساس قوانین بین‌المللی نام‌گذاری جانوران (ICZN)، برای هماهنگی با پسوند سردۀ جدید اصلاح شد و به شکل coromanda نوشته می‌شود.

 

گاوچرانک غربی

Ardea ibis

Western Cattle Egret

 

و

 

گاوچرانک آسیایی (شرقی)

Ardea coromanda

Eastern Cattle Egret

 

منابع

Chesser RT, SM Billerman, KJ Burns, C Cicero, JL Dunn, BE Hernández-Baños, RA Jiménez, AW Kratter, NA Mason, PC Rasmussen, JV Remsen, Jr. & K Winker. 2023. Sixty-fourth Supplement to the American Ornithological Society’s Check-list of North American Birds. Ornithology.

 

Hruska JP, J Holmes, C Oliveros, S Shakya, P Lavretsky, KG McCracken, FH Sheldon & RG Moyle. 2023. Ultraconserved elements resolve the phylogeny and corroborate patterns of molecular rate variation in herons (Aves: Ardeidae). Ornithology 140(2).

*****

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۳ اسفند ۰۳ ، ۱۲:۴۴
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت پیپت بزرگ (پادراز) در عسلویه در اسفند 1403

Record of Richard’s Pipit in Asaluyeh in February 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: پیپت بزرگ (پادراز) Anthus richardi

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: عسلویه

استان: بوشهر

زمان پایش: 2 اسفند 1403

پایشگران: بانو سپیده مورچگانی

شناسایی‌کنندگان: کرامت حافظی، آرش حبیبی-آزاد، شاهو دربندی و ابوالقاسم خالقی‌زاده

Species: Richard’s Pipit Anthus richardi

No. of individuals: one individual

Place of observation: Asaluyeh

Province: Bushehr

Date of observation: 20 February 2025

Observers: Sepideh Mourchegani

Identified by: Keramat Hafezi, Arash Habibi-Azad, Shahoo Darbandi & Abolghasem Khaleghizadeh

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۳ اسفند ۰۳ ، ۱۲:۰۴
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of rare birds of Iran

ثبت بوبی نقابدار در دریای عمان در شهریور 1403

Record of Masked Booby in Oman Sea in September 2024

 

چکیدۀ این ثبت:

نام گونه: بوبی نقابدار Sula dactylatra

شمار پرنده: یک فرد

مکان پایش: دریای عمان، موقیعیت 23°50'09.0"N 60°29'22.5"E، بین دو کشور ایران و عمان

استان: سیستان و بلوچستان

زمان پایش: 31 شهریور 1403

پایشگران: سوشیل کومار

منبع: https://ebird.org/checklist/S195863691

Species: Masked Booby Sula dactylatra

No. of individuals: One individual

Place of observation: Oman Sea, 23°50'09.0"N 60°29'22.5"E, between Iran and Oman

Province: Sistan va Baluchestan

Date of observation: 21 September 2024

Observers: Sushil Kumar

Reference: https://ebird.org/checklist/S195863691

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۳ اسفند ۰۳ ، ۱۱:۳۱
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان نایاب ایران

All records of rare birds of Iran

ششمین رکورد کشوری سنگ چشم قهوه ای در بندر عباس در اسفند 1403

Sixth national record of Brown Shrike in Bandar Abbas in February 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: سنگ‌چشم قهوه‌ای Lanius cristatus

شمار پرنده: یک فرد نابالغ

محل پایش: پارک جهاد، بندر عباس

استان: هرمزگان

زمان پایش: 9-10 اسفند 1403

پایشگران: آقایان علی مهدوی و میثم قاسمی

شناسایی‌کنندگان: علی مهدوی، میثم قاسمی، مهدی نقیبی، محسن ملاح و ابوالقاسم خالقی‌زاده

یادداشت: ششمین رکورد این گونه برای ایران و چهارمین رکورد برای استان هرمزگان

Species: Brown Shrike Lanius cristatus

No. of individuals: one juvenile

Place of observation: Bandar Abbas

Province: Hormozgan

Dates of observation: 27-28 February 2025

Observers: Ali Mahdavi & Meysam Ghasemi

Identified by: Ali Mahdavi, Meysam Ghasemi, Mahdi Naghibi, Mohsen Mallah & Abolghasem Khaleghizadeh

Remarks: The sixth record of this species for Iran and the fourth for Hormozgan province

 

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۱ اسفند ۰۳ ، ۱۳:۴۷
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان نایاب ایران

All records of rare birds of Iran

چهارمین رکورد کشوری سنگ چشم قهوه ای در عسلویه در دی 1403

Fourth national record of Brown Shrike in Asaluyeh in December 2024

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: سنگ‌چشم قهوه‌ای Lanius cristatus

شمار پرنده: یک فرد نابالغ

محل پایش: عسلویه

استان: بوشهر

زمان پایش: 6 دی 1403

پایشگران: بانو سپیده مورچگانی

شناسایی‌کنندگان: محسن ملاح، هومن درودی و ابوالقاسم خالقی‌زاده

یادداشت: پنجمین رکورد این گونه برای ایران و نخستین رکورد برای استان بوشهر. کلیدهای شناسایی در نابالغ سنگ‌چشم قهوه‌ای: نوار ابرویی سفید، رنگ تارک و پشت قهوه‌ای، بدون پنجره بالی، لبه شاهپرهای بال سفید، سینه و پهلوها دارای پولک، دمگاه حنایی، دم دراز و پلکانی

Species: Brown Shrike Lanius cristatus

No. of individuals: one juvenile

Place of observation: Asaluyeh

Province: Bushehr

Dates of observation: 26 December 2024

Observers: Sepideh Mourchegani

Identified by: Mohsen Mallah, Houman Doroudi & Abolghasem Khaleghizadeh

Remarks: The fourth record of this species for Iran and the first for Bushehr province

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۱ اسفند ۰۳ ، ۱۳:۳۰
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت چکچک ابلق خاوری در استان کردستان

Record of Variable Wheatear in Kordestan province

 

چکیدۀ این ثبت:

نام گونه: چکچک ابلق خاوری Oenanthe picata

شمار پرنده: یک فرد

زمان پایش: تیر 1403

مکان پایش: سقز

استان: کردستان

پایشگران: آقای محمدصدیق رمضانیان

شناسایی‌کنندگان: شاهو دربندی، درنا مجاب، عبدالرحمن السرحان، اسکار کمبل و کرامت حافظی

یادداشت: نخستین ثبت این گونه برای استان کردستان

Species: Variable Wheatear Oenanthe picata

No. of individuals: one individual

Date of observation: July 2024

Place of observation: Saqqez

Province: Kordestan

Observers: MohammadSediq Ramzanian

Identified by: Shahoo Darbandi, Dorna Mojab, Abdulrahman Al-Sirhan, Oscar Campbell & Keramat Hafezi

Notes; The first record of this species in Kordestan province

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۱ اسفند ۰۳ ، ۱۲:۰۵
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت اردک ماهیخوار (مرگوس) کاکلی در بندر مقام در اسفند 1403

Record of Red-breasted Merganser in Bandar-e Mogham in February 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: اردک ماهی‌خوار (مرگوس) کاکلی Mergus serrator

شمار پرنده: یک فرد

مکان پایش: بندر مقام

استان: هرمزگان

زمان پایش: 9 اسفند 1403

پایشگران: آقای شایان بهبهانی

Species: Red-breasted Merganser Mergus serrator

No. of individuals: one individual

Place of observation: Bandar-e Mogham

Province: Hormozgan

Date of observation: 27 February 2025

Observers: Shayan Behbahani

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۱ اسفند ۰۳ ، ۱۱:۳۸
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

بت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت سیمین نوک (سهره ریز) هندی در عسلویه در اسفند 1403

Record of Indian Silverbill in Asaluyeh in February 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: سیمین‌نوک (سهره ریز) هندی Euodice malabarica

شمار پرنده: 40 فرد

مکان پایش: عسلویه

استان: بوشهر

زمان پایش: 2 اسفند 1403

پایشگران: بانو سپیده مورچگانی

Species: Indian Silverbill Euodice malabarica

No. of individuals: 40 individuals

Place of observation: Asaluyeh

Province: Bushehr

Dates of observation: 20 February 2025

Observers: Sepideh Mourchegani

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۱ اسفند ۰۳ ، ۱۱:۳۱
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

یادداشت‌هایی دربارۀ نام فارسی پرندگان: 6- زردپره‌ها

Notes on Persian name of birds: 6. Buntings

 

یکی از گروه‌های اصلی پرندگان ایران Buntings هستند. نخستین نام فارسی برای این گروه از پرندگان، «دانه‌خوار» بود (جرویس رید 1337). سپس به دلیل ویژگی مشترک رنگ پرهای بدن در گونه‌های این گروه، نام «زرده‌پره» برای این گروه برگزیده شد (اسکات و همکاران 1354) و توسط فیروز (1379) و کابلی و همکاران (1395) نیز پیروی شد. در فهرست‌های بعدی، این نام عمومی از شکل «زرده‌پره» به شکل «زردپره» تغییر یافت (ادهمی 1384، منصوری 1379، 1387) و بنابر این، با تبدیل واژۀ نادرست «زرده» (اشاره نادرست به زردۀ تخم‌مرغ) به رنگ «زرد» در نام پیشین، معنی آن نیز اصلاح شد. این نام اصلاح توسط نویسندگان دیگر نیز پیروی شد (منصوری 1393، مبصر 1395، خالقی‌زاده و همکاران 1396). در سال 1402، این نام، دوباره با یک ویرایش جزئی اصلاح شد (بختیاری، پرویز 1402، کتاب پرنده‌های شهر تهران) و از شکل «زردپره» تبدیل به «زردپر» شد و بنابر این، واژۀ دوم این نام از شکل نادرست «پره» (اشاره نادرست به نوعی ابزار به نام پره) به «پر» شد. این اصلاح نام را می‌توان، به عنوان پیشنهاد ارزشمندی برای کاربرد این نام مشترک در کتاب‌ها و فهرست‌های پرندگان ایران در آینده قلمداد کرد.

*****

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۱۰ اسفند ۰۳ ، ۱۳:۵۶
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت طرلان (شهباز) در دلیجان در بهمن 1403

Record of Northern Goshawk in Delijan in January 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: طرلان (شهباز) Accipiter gentilis

شمار پرنده: یک فرد بالغ

محل پایش: روستای راوه، دلیجان

استان: مرکزی

زمان پایش: 9 بهمن 1403

پایشگران: آقایان سعید نصرتی، موسی مزینانیان، سید احمد میره‌ای و سید میلاد بشیری

شناسایی‌کنندگان: علی مهدوی و دیک فورسمن

یادداشت: نخستین ثبت این گونه برای استان مرکزی.

Species: Northern Goshawk Accipiter gentilis

No. of individuals: One individual

Place of observation: Raveh village, Delijan

Province: Markazi

Dates of observation: 24 January 2025

Observers: Saeed Nosrati, Musa Mazinanian, Seyed Ahmad Mireei & Seyed Milad Bashiri

Identified by: Ali Mahdavi & Dick Forsman

Notes: The first record of this species for Markazi province

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۸ اسفند ۰۳ ، ۱۵:۲۱
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت قوی کوچک در سد غلامان در اسفند 1403

Record of Tundra Swan in Gholaman dam in February 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: قوی کوچک Cygnus columbianus bewickii

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: سد غلامان

استان: خراسان شمالی

زمان پایش: 1 اسفند 1403

پایشگران: آقای محمد تقدیسی

یادداشت: نخستین ثبت این گونه برای استان خراسان شمالی

Species: Tundra Swan Cygnus columbianus bewickii

No. of individuals: one individual

Place of observation: Gholaman dam

Province: North Khorasan

Date of observation: 19 February 2025

Observers: Mohammad Taghdisi

Note: The first record of this species for North Khorasan province

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۸ اسفند ۰۳ ، ۱۳:۲۱
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت سارگپه جنگلی (عسل‌خوار) تاجدار در عسلویه در بهمن 1403

Record of Crested Honey Buzzard in Asaluyeh in February 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: سارگپه جنگلی (عسل‌خوار) تاجدار Pernis ptilorhynchus

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: عسلویه

استان: بوشهر

زمان پایش: 30 بهمن 1403

پایشگران: بانو سپیده مورچگانی

Species: Crested Honey Buzzard Pernis ptilorhynchus

No. of individuals: one individual

Place of observation: Asaluyeh

Province: Bushehr

Dates of observation: 18 February 2025

Observers: Sepideh Mourchegani

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۸ اسفند ۰۳ ، ۱۳:۱۰
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان نایاب ایران

All records of rare birds of Iran

نخستین رکورد کشوری مگس گیر گلوسرخ (تایگا) در تیس در بهمن 1403

First national record of Taiga Flycatcher in Tiss in February 2025

 

چکیده این ثبت:

نام گونه: مگس‌گیر گلوسرخ (تایگا) Ficedula albicilla

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: باغ گیاهشناسی تیس، چابهار

استان: سیستان و بلوچستان

زمان پایش: 20 بهمن 1403

پایشگران: فاطمه امیری‌کیا، امیرمهدی کیخا، زهرا امیری‌کیا و علی موسوی

شناسایی‌کنندگان: علی موسوی، امیرمهدی کیخا، محسن ملاح، هومن درودی، کرامت حافظی، ابوالقاسم خالقی زاده، مگنوس اولمن، درنا مجاب، آرش حبیبی آزاد، پراساد گنپول، شاهو دربندی، جایادوان پراوین، احسان طالبی و علی مهدوی

یادداشت: نخستین رکورد این گونه برای ایران و استان سیستان و بلوچستان. صدای این پرنده نیز ضبط شده است.

Species: Taiga Flycatcher Ficedula albicilla

No. of individuals: one individual

Place of observation: Tiss botanical garden, Chabahar

Province: Sistan va Baluchestan

Date of observation: 8 February 2025

Observers: Fatemeh Amirikia, AmirMahdi Keykha, Zahra Amirikia & Ali Musavi

Identified by: Ali Musavi, AmirMahdi Keykha, Mohsen Mallah, Houman Doroudi, Keramat Hafezi, Abolghgasem Khaleghizadeh, Magnus Ullman, Dorna Mojab, Arash Habibi-Azad, Prasad Ganpule, Shahoo Darbandi, Jayadevan Praveen, Ehsan Talebi & Ali Mahdavi

Remarks: The first record of this species for Iran and Sistan va Baluchestan province. Its call was also recorded.

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۸ اسفند ۰۳ ، ۱۱:۵۹
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت کوکوی خالدار در شهداد در اسفند 1403

Record of Great Spotted Cuckoo in Shahdad in February 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: کوکوی خالدار Clamator glandarius

شمار پرنده: یک فرد

گونۀ والدین دایه: --

مکان پایش: شهداد

استان: کرمان

زمان پایش: 7 اسفند 1403

پایشگران: آقایان حامد تیموری، سعید تیموری و محمد تیموری

یادداشت: نخستین ثبت این گونه برای استان کرمان

Species: Great Spotted Cuckoo Clamator glandarius

No. of individuals: one individual

Foster parent species: --

Place of observation: Shahdad

Province: Kerman

Dates of observation: 25 February 2025

Observers: Hamed Teymouri, Saeed Teymouri & Mohammad Teymouri

Note: The first record of this species for Kerman province

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۸ اسفند ۰۳ ، ۱۰:۵۹
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت عقاب شاهی در همدان در بهمن 1403

Record of Eastern Imperial Eagle in Hamedan in February 2025

 

چکیدۀ این ثبت

اهمیت گونه: فهرست سرخ جهانی (آسیب‌پذیر)

نام گونه: عقاب شاهی Aquila heliaca

شمار پرنده: 2 نابالغ

محل پایش: همدان

استان: همدان

زمان پایش: 5 بهمن 1403

پایشگران: آقای علی ثقفی

Type of important species: IUCN Redlist (Vulnerable)

Species: Eastern Imperial Eagle Aquila heliaca

No. of individuals: 2 juveniles

Place of observation: Hamedan

Province: Hamedan

Period of observations: 23 February 2025

Observers: Ali Saghafi

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۸ اسفند ۰۳ ، ۱۰:۴۶
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

گزینش نام فارسی برای Taiga Flycatcher

Persian name of Taiga Flycatcher

 

در روزهای گذشته، گزارشی از حضور گونۀ Taiga Flycatcher با نام علمی Ficedula albicilla از چابهار دریافت و پذیرفته شده است. این گونه دارای دو نام انگلیسی است که نام نخست آن Taiga Flycatcher و نام دوم آن Red-throated Flycatcher است. نیاز به یادآوری است که در جهان، گونۀ مستقل دیگری با نام Red-throated Flycatcher وجود ندارد.

 

اکنون برای گزینش نام فارسی این گونه، دو گزینه پیش رو داریم:

مگس‌گیر تایگا

مگس‌گیر گلوسرخ

 

بررسی پراکنش جغرافیایی این گونه نشان می‌دهد که پراکنش اصلی این گونه در جنوب روسیه، چین، شرق آسیا و شبه‌قاره هند است و حتی نام انگلیسی تایگا نیز منطبق با پراکنش این گونه نیست.

از سوی دیگر، آوردن نام مگس‌گیر گلوسرخ نیز ممکن است در زمان کاربرد با نام مگس‌گیر سینه‌سرخ اشتباه شود. در عین حال، کاربرد نام گلوسرخ می‌تواند همین نکته را به عنوان راهنما و کلید تمایز بین این گونه به کار رود، یعنی در مگس‌گیر گلوسرخ، لکه سرخ تنها محدود به ناحیه گلوی این گونه است ولی در مگس‌گیر سینه‌سرخ، لکه سرخ به سمت پایین‌تر و تا سینۀ آن کشیده می‌شود.

 

پس از برگزاری نظرخواهی در میان اعضا و مشاوران کمیتۀ ثبت پرندگان ایران، گزینۀ «مگس‌گیر گلوسرخ» دارای رای بیشتری بود (7 رای از 12 رای) و گزینۀ «مگس‌گیر تایگا» در اولویت دوم قرار گرفت. بر این اساس، نام فارسی این گونه در فهرست‌های پرندگان ایران به شکل زیر نوشته خواهد شد.

 

مگس‌گیر گلوسرخ (تایگا)

Taiga Flycatcher

Fecedula albicilla

 

*****

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۸ اسفند ۰۳ ، ۰۹:۰۱
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

حذف رکورد زردپره گلوسیاه در بروجرد از فهرست پرندگان ایران

Omission of Borujerd record of Cirl Bunting from Chesklist of the Birds of Iran

 

حضور گونۀ زردپرۀ گلوسیاه (Emberiza cirlus) در طول یک سدۀ گذشته مورد نقد بوده است. ابتدا زارودنی این گونه را در فهرست خود برای منطقۀ زاگرس آورد (Zarudny, 1911). همچنین این گونه از منطقۀ علیرضا آباد، دشت مغان در تاریخ 15 اوت 1954 گزارش شده بود (Missone 1955) اما این گزارش‌ها مورد پذیرش قرار نگرفت و در فهرست پرندگان ایران نیامد (Schuz 1959, Roselaar & Aliabadian 2009).

 

در تاریخ 2 بهمن 1403 از یک فرد زردپره در بروجرد (استان لرستان) توسط آقای علی مهدوی عکاسی شد. پس از بررسی عکس‌ها توسط داوران یا پرنده‌نگرهای دیگر، این پرنده زردپرۀ گلوسیاه شناسایی شد. این رکورد بر اساس شناسایی افراد زیر مورد پذیرش قرار گرفت و در فهرست پرندگان ایران و استان لرستان افزوده شد: علی مهدوی، احسان طالبی، سید مهدی نقیبی، مرتضی کشاورز، وحید اشرفی، امیر مدیری، درنا مجاب، دیک نول، هومن درودی و آرش حبیبی آزاد و در زمان نتیجه‌گیری نهایی، دو رای که موافق نبودند، به عنوان رای اقلیت در نظر گرفته و صرف نظر شدند.

به هر روی، پس از اعلام نخستین رکورد زردپرۀ گلوسیاه، باز هم دیدگاه‌های انتقادی بیشتر دریافت شد تا اینکه در نهایت تصمیم بر حذف این رکورد شد. برای حذف این رکورد، در مجموع نظر افراد زیر در نظر گرفته شد: ابوالقاسم خالقی‌زاده، پدرام خلیلی، تیهاوت چانساک، محمدرضا کشفی، اُسکار کمبل، کوزی جِم کولاچُقلو و درنا مجاب. نظر این افراد بر دورگه بودن این زردپره بوده است. بنابر این، نام گونۀ زردپره گلوسیاه دوباره به فهرست گونه‌های مشکوک پرندگان ایران منتقل می‌شود.

 

Over the past century, there has been debate on the presence of the Cirl Bunting Emberiza cirlus in Iran. First, Zarudny (1911) listed this species for Zagros. Then, it was reported from Alireza-Abad, Moghan plain on 15 August 1954 (Missone 1955), but these reports have not been accepted and this species was not listed for the Checklist of the Birds of Iran. This is to note that the first national record of Cirl Bunting has removed from the list of Iranian Rarities.

 

It should be informed that one individual of bunting was photographed in Borujerd, Lorestan province on 21 January 2025 by Ali Mahdavi. It was identified by some reviewers and birdwatchers, namely Ali Mahdavi, Ehsan Talebi, Seyed Mahdi Naghibi, Morteza Keshavarz, Vahid Ashrafi, Amir Modiri, Dorna Mojab, Dick Newell, Houman Doroudi and Arash Habibi, while other views in minority were neglected. So it was declared as the first confirmed record of this species for Iran and Lorestan province.

 

However, after declataion of this record, still several negative view were received. Collectively, negatice views comprised of Abolghasem Khaleghizadeh, Pedram khalili, Thibaut Chansac, MohammadReza Kashfi, Oscar Campbell, Kuzey Sem Kulaçoğlu and Dorna Mojab. Therefore, this species has again been removed from the Checklist of the Birds of Iran.

 

------

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۷ اسفند ۰۳ ، ۱۲:۰۵
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت بوچانگای خاکستری در تیس در بهمن 1403

Record of Ashy Drongo in Tiss in February 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: بوچانگای خاکستری Dicrurus leucocephaeus

شمار پرنده: 2 فرد

محل پایش: باغ گیاه‌شناسی تیس، چابهار

استان: سیستان و بلوچستان

زمان پایش نخست: 10 بهمن 1403

پایشگران پایش نخست: آقای امیر مدیری و بانو سمیرا سلیمانی

زمان پایش دوم: 20-21 بهمن 1403

پایشگران پایش دوم: امیرمهدی کیخا، علی موسوی، فاطمه امیری‌کیا و زهرا امیری‌کیا

Species: Ashy Drongo Dicrurus leucocephaeus

No. of individuals: 2 individuals

Place of observation: Tiss botanical garden, Chabahar

Province: Sistan va Baluchestan

Dates of first observation: 29 January 2025

Observers of first observation: Amir Modiri & Samira Soleymani

Dates of second observation: 8-9 February 2025

Observers of second observation: AmirMahdi Keykha, Ali Musavi, Fatemeh Amirikia & Zahra Amirikia

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۴ اسفند ۰۳ ، ۰۹:۳۳
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی

ثبت همه رکوردهای پرندگان کمیاب ایران

All records of scarce birds of Iran

ثبت سسک شالیزار در نوبندیان در بهمن 1403

Record of Paddyfield Warbler in Nobandian in February 2025

 

چکیدۀ این ثبت

نام گونه: سسک شالیزار Acrocephalus agricola

شمار پرنده: یک فرد

محل پایش: نوبندیان

استان: سیستان و بلوچستان

زمان پایش: 22 بهمن 1403

پایشگران: امیرمهدی کیخا، علی موسوی، فاطمه امیری‌کیا و زهرا امیری‌کیا

Species: Paddyfield Warbler Acrocephalus agricola

No. of individuals: one individual

Place of observation: Nobandian

Province: Sistan va Baluchestan

Dates of observations: 10 February 2025

Observers: AmirMahdi Keykha, Ali Musavi, Fatemeh Amirikia & Zahra Amirikia

۰ نظر موافقین ۰ مخالفین ۰ ۰۴ اسفند ۰۳ ، ۰۹:۱۴
ابوالقاسم خالقی زاده رستمی